Gedwongen rechtshandig leren schrijven deed Marian elf jaar stotteren


,,Ik ben linkshandig. Alleen schrijven doe ik met mijn rechterhand. Het was van moeten. Mijn linkerhand werd vastgebonden'', vertelt Marian Debaillie uit Brussel aan de vooravond van de werelddag voor linkshandigen. De nonnen van haar lagere school traden streng op tegen haar linkshandigheid. ,,Ze stuurden me zelfs enkele weken van school.''door Bram VAN HEMELRYCK

Nu kan ik links en rechts schrijven, tegelijkertijd zelfs''

Minstens tien procent van de bevolking zou het vaardigst zijn met zijn linkerhand. Vandaag krijgen zij speciale aandacht op de werelddag voor linkshandigen. Tegenwoordig hoeft niemand zich nog te schamen omdat hij linkshandig is, maar vroeger was dat wel anders. In de jaren zestig en zeventig werden linkshandigen fysiek en mentaal gestraft omdat ze met hun 'verkeerde' hand schreven. Hun vingers kregen rake klappen van het ijzeren liniaal, of hun handen werden tijdens de schrijflessen vastgebonden. Leren schrijven zoals haar lerares het wou, ging bij Marian Debaillie niet zonder slag of stoot.

Gebroken duim

,,Ik ben van nature linkshandig. Ik tekende en knutselde als kind altijd met links, maar daar hadden de zusters van het Heilig Hartinstituut in Harelbeke het niet op begrepen. Al bij de eerste schrijfklas werden mijn vingers samengebonden met een oude vod en werd ik gedwongen met mijn rechterhand te schrijven. Zonder reden. Maar dat was de normale gang van zaken. Net zoals ze je benen met een springtouw vastbonden aan je stoel omdat je te veel wiebelde. Of je kreeg een vuile fopspeen in je mond als je te veel babbelde in de klas.''

Marian verteerde die ommezwaai en stelde er zich geen vragen bij. ,,Ik dacht dat het zo hoorde. Ik heb de straffen die ik kreeg, ook altijd verzwegen voor mijn ouders. Hoewel ze er nooit een opmerking over maakten, dacht ik dat ook zij vonden dat linkshandig niet mocht.'' De echte lijdensweg begon pas later. ,,Op zes december belandde mijn rechterduim tussen een stalen deur. De vinger was er bijna volledig af, maar in het ziekenhuis konden ze hem er gelukkig opnieuw aannaaien. Ik moest wel wekenlang in het gips.''

De lerares-non van het eerste leerjaar vond meteen een manier om de achterstand die Marian zou oplopen te beperken. Zo lang haar rechterarm in het gips zat, mocht ze links schrijven. ,,Dat hadden ze nooit mogen toelaten. Toen ik eindelijk uit het gips was, is de ellende pas echt begonnen. Ik werd onzeker en wist niet van welk hout pijlen te maken. Eerst links, dan rechts, uiteindelijk toch links om dan met harde hand opnieuw rechts te leren schrijven. Ik begon in mijn broek te plassen en te stotteren. Schrijven deed ik enkel nog in spiegelschrift. Omdat ik ook nog eens grappig stapte, werd ik meteen van school gestuurd omdat ik niet rijp' genoeg was.''

Tweehandig

Ondanks alles omschrijft Marian haar jaren op de lagere school als de mooiste van haar leven. ,,Ik was dat jaar de eerste van de klas en had veel vriendinnetjes. Ik moest nochtans vaak aan het bord komen om mijn rare spiegelschrift te etaleren. De ganse klas lachte ermee.'' Elf jaar lang stotterde Marian bij elke babbel. ,,Tot mijn achttiende. Toen ik op kot ging, was het even snel verdwenen als het kwam.'' Nog meer dan linkshandig, noemt Marian zichzelf tweehandig. ,,Van nature gebruik ik altijd eerst mijn linkerhand, behalve voor het schrijven. Ik kan eigenlijk met twee handen schrijven, links en rechts tegelijkertijd zelfs. Links ziet het er wel nog steeds uit alsof een kind van zes het schreef. Met mijn rechterhand schrijf ik wel keurig, al moet ik me behoorlijk concentreren.''

,,Een ander nadeel is dat ik geen vaste handtekening heb. Als ik op reis ga, kan ik nooit met visa of cheques betalen. Ze geloven gewoon niet dat het mijn handtekening is. Op je identiteitskaart heb je er jammer genoeg maar één staan.''

,,Voor de rest eigenlijk niks dan voordelen. Ik heb vier jaar in een Gents restaurant gewerkt. Ik kon moeiteloos zowel links als rechts behoorlijk wat borden dragen of eiwit opkloppen zonder pijn in de armen te krijgen. Ik kan immers zowel met mijn linker- als rechterhand mijn plan trekken. Iets wat maar weinigen kunnen zeggen.''


© 2004 Vlaamse Uitgeversmaatschappij NV