CITAAT: Omdat ik moeite heb met de b- en p-klank, durfde ik vroeger nooit een pintje of een pils bestellen.

GENT

Voor een nieuwe reeks van Napels Zien heeft een televisieploeg een jaar lang twee stotteraars gevolgd op weg naar de verwezenlijking van hun droom: een speech geven in een aula bomvol toehoorders.

- In het openbaar een toespraak houden voor 300 mensen, in het Engels dan nog: weinigen zouden het aandurven. Evi Koffler (29) en Ahmed Siyahiya (41) uit Antwerpen, die allebei al hun hele leven worstelen met een stotterprobleem, namen echter de handschoen op. De Gentse logopedist Gert Reunes - zelf een  stotteraar - begeleidde hen in de realisatie van hun stunt.

Gert Reunes: Stotteren is een probleem dat nog altijd wordt weggemoffeld. Kijk maar naar de stotterende voorzitter van de Nationale Jeugdraad die onlangs uit De Zevende Dag werd geweerd "omdat zijn antwoorden te veel tijd in beslag zouden nemen". Daarom kan het voorbeeld van Evi en Ahmed een enorme stimulans betekenen voor andere stotteraars. Want jullie hebben er geen idee van hoevelen zich nog afsluiten voor de buitenwereld en hoeveel leed wordt weggestopt. Ouders die uit schaamte hun stotterend kind verplichten uit het huis te blijven als er bezoek is. Begaafde studenten die een richting kiezen die zij niet zien zitten omdat er meer leerlingen in de klas zitten zodat zij minder kans hebben om aan het woord te moeten komen. Mensen die alleen in een warenhuis winkelen omdat zij bij de bakker moeten vragen om een brood. Die mensen pakken hun probleem niet aan maar laten hun leven erdoor leiden.


Buitenaards wezen

Jullie hadden duidelijk wel het lef om met het probleem naar buiten te komen?
Evi Koffler: Wij gaan er losser mee om, we relativeren ons probleem ook.

Ahmed Siyahiya: Ik maak er zelfs al eens een grap over. Als ik blijf haperen op een zzzz-klank, doe ik met mijn hand alsof ik een mug vang (lacht). Al moet ik toegeven dat ik zonder Evi de uitdaging niet had aangenomen. Zij kon er bij één opname niet bij zijn wegens ziekte. Wel, toen voelde ik mij helemaal niet op mijn gemak.

Evi: Bij mij was het moeilijkste moment de eerste opname. Men kwam meteen op mijn werk filmen. Ik verzorg dementerende mensen in een rusthuis en daar voel ik mij op mijn gemak omdat zij het toch nauwelijks merken. Maar met die cameraploeg erbij sprak ik toen heel slecht.

Er speelt dus ook een psychologische factor mee?
Evi: Zeer zeker. Als ik mij onzeker voel, haper ik veel meer. Het is ook altijd moeilijker om met vreemden te spreken dan met mensen die je kent. Wij zijn altijd op onze hoede voor de reactie. Er zijn helaas ook zo weinig mensen die op een natuurlijke manier met je omgaan. Zo vind ik het erg dat men wegkijkt als ik blijf haperen. Blijf maar gewoon recht in mijn ogen kijken (lacht). Alles is beter dan het voorhoofd fronsen. Dan voel ik mij altijd als een of ander buitenaards wezen dat tentoongesteld wordt.

Ahmed: In het café waar wij nu samen zitten heb ik al gemerkt hoe verschillende mensen heimelijk naar ons kijken en zich afvragen: wat zou die mankeren? Maar ik stoor me daar niet meer aan.


Hoegaarden

Hoe heb je Evi en Ahmed voorbereid op de speech?
Gert: Ik heb hen de spraakmethode van Hausdorfer bijgebracht. Dat is een manier van spreken die de klanken uitrekt zodat het een beetje op zingen lijkt. Zoals je weet van Arno Hintjens stotter je niet bij het zingen.

Evi: Hausdorfen werkt maar het is inspannend. Je moet echt een schakelaar omdraaien in je hoofd en geconcentreerd blijven. En je moet het blijven onderhouden.

Gert: Maar het loont de moeite. Kijk, sommige stotteraars zijn heel sluw in het verbergen van hun probleem. Zij kunnen minutenlang honderduit zeveren over koetjes en kalfjes, daarbij behendig de hindernissen ontwijkend. Maar stel hen een gerichte vraag en zij klappen dicht.

Ahmed: Zo'n houding vind ik echt stom. Daar kom je niks mee vooruit. Volgens mij begint de oplossing van het probleem met het aanvaarden ervan. Dan valt er een enorme last van je. Sinds ik de triomf heb meegemaakt van alleen al voor die massa toehoorders op te dagen, heb ik er geen enkele moeite meer mee om zelf meteen te zeggen dat ik soms stotter. Al zal ik mijn drinkgewoonten wellicht niet meer veranderen.

Hoe bedoel je?
Ahmed: Omdat ik moeite heb met de b- en p-klank, durfde ik vroeger nooit een pintje of een pils bestellen. Ik ben dan maar Hoegaarden beginnen drinken omdat het vlotter bekte.

- Napels Zien, TV1 op 1, 3 en 8 januari om 20u35

- Voor algemene informatie: www.stotteren.be


G.N.

© 2001 Vlaamse Uitgeversmaatschappij N.V.